Over de vervolging van Joden is in de bibliotheek van het NIOD (zie: catalogus) veel te vinden. Het gaat dan niet alleen om de Jodenvervolging in Nederland, maar ook in andere bezette landen. Over dit onderwerp zijn ook vele kranten- en tijdschriftenartikelen te vinden in onze knipselcollectie. Foto’s zijn te bekijken in onze fotocollectie op de Beeldbank WO2.

In boeken en artikelen zal men slechts bij uitzondering informatie over individuele personen kunnen vinden. Voor persoonsgegevens van Joden in Nederland kan dan ook beter in de archieven worden gezocht: Zoeken in de archieven. Van de relevante archieven is meestal een goede digitale inventaris beschikbaar, hoewel deze toegangen in de meeste gevallen helaas geen namenindex bevatten.

Veel geraadpleegde namenbestanden in de collecties van het NIOD zijn de staten met opgave van gegevens van Joodse inwoners per gemeente uit 1942 (collectie 077, inventarisnummers 1408 tot en met 1418) en de clandestiene Westerbork-cartotheek met de namen van tijdens de oorlog gedeporteerde kampingezetenen (collectie 250i, inventarisnummers 216 tot en met 231). Deze namenlijsten zijn, na invulling en ondertekening van een zogeheten archiefverklaring, in de studiezaal op microfiche of microfilm te bekijken.

Voor de namen van omgekomen slachtoffers kan men de volgende websites raadplegen: http://www.joodsmonument.nl/ van het Joods Historisch Museum (Joodse slachtoffers uit Nederland) en The central database of Shoah victims' names van Yad Vashem (Joodse slachtoffers uit heel Europa).

Bij het NIOD berusten vele archieven, collecties en dossiers met betrekking tot de vervolging van Joden in Nederland. Het hangt van de invalshoek van uw onderzoek af, welke van deze archieven voor u het meest van belang zijn. Te denken valt bijv. aan de volgende onderwerpen en bijbehorende collecties:

• Vooroorlogse geschiedenis, met name m.b.t. Joodse vluchtelingen in Nederland: Comité voor Joodsche Vluchtelingen (collectie 181b); Comité voor Bijzondere Joodsche Belangen (collectie 181k); M., L. en A. Bloch (collectie 293).

• Archieven van Duitse bezettingsautoriteiten: Generalkommissariat für Verwaltung und Justiz, met name het deel van de 'Abteilung innere Verwaltung' van de 'Hauptabteilung Inneres' (collectie 020, inventarisnummers 1455 tot en met 1575); Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (HSSPF) (collectie 077), met name de delen van de afdeling 'IV B4' ('Juden-Referat') (inventarisnummers 1259 t/m 1326 en 1849 t/m 1851) en van de 'Zentralstelle für jüdische Auswanderung' (inventarisnummers 1398 t/m 1514).

• Nederlandse instellingen en overheidsfunctionarissen: Departement van Binnenlandse Zaken (collectie nr. 216b); K.J. Frederiks (collectie nr. 101a, met name inventarisnummers 3a tot en met 3d).

• Joodse Raad: Joodsche Raad voor Amsterdam (collectie 182). Dit archief is gedigitaliseerd en is grotendeels - voor de openbare delen - online te raadplegen.

• Roof: Generalkommissariat für Finanz und Wirtschaft, met name documenten van de Wirtschaftsprüfstelle (collectie 039, inventarisnummers 106 t/m 212); Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg (collectie 093a); Omnia Treuhandgesellschaft (collectie 094); Deutsche Revisions- und Treuhand A.G. (Zweigniederlassung Den Haag) (collectie 094c); Dossiers afkomstig uit de archieven van de Omnia Treuhandgesellschaft m.b.H., DRT en Wirtschaftsprüfstelle (collectie 094f); Alfred Flesche (collectie 097); Niederländische Aktien-gesellschaft für Abwicklung von Unternehmungen (collectie 177d).

• Verzoeken om emigratie en vrijstelling van deportatie: J.J. Weissmann (collectie 181c); E.A.P. Puttkammer (collectie 181h); Mr. A.N. Kotting (collectie 182c); F. Weinreb (collectie 262c).

• Hulp bij onderduik: Stichting Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers en Landelijke Knokploegen (collectie 251a); Onderzoek – Hulp aan joodse kinderen (collectie nr. 471).

• Kampen en gevangenissen: zie de vraag Heeft het NIOD informatie over nazi-kampen en gevangenissen?.

• Naoorlogse geschiedenis, o.a. m.b.t. rechtsherstel en schadevergoedingen: Stichting Centraal Bureau van Onderzoek inzake de Vererving van de Nalatenschappen van Vermiste Personen (collectie 197a); Stichting Sieraden-Comité (collectie 197j); Le Ezrath Ha-Jeled (collectie 197k); M.H. Bregstein (collectie 212e); A.J. van der Leeuw (collectie 281).

Op het gebied van het naoorlogse rechtsherstel zijn bij het NIOD en ook bij andere instellingen vele archieven aanwezig. Een uitvoerig overzicht wordt gegeven in het boek Onderzoekgids Joodse oorlogsgetroffenen; Overzicht van archieven met gegevens over roof, recuperatie, rechtsherstel en schadevergoeding van vermogens van Joden in Nederland in de periode 1940-1987 van J.M.L. van Bockxmeer, P.C.A. Lamboo en H.A.J. van Schie (Algemeen Rijksarchief, Den Haag 1998). Deze onderzoeksgids is te raadplegen in de studiezaal van het NIOD.

Digitale wegwijzers met betrekking tot oorlogsgerelateerde archieven, waarbij gezocht kan worden in de collecties van het NIOD en van vele andere instellingen, zijn de Wegwijzer WO2 en de Oorlogsgetroffenen-website. U kunt ook zoeken in de Oorlogskranten op de Historische Krantensite van de KB. Het Joodsche Weekblad bevat soms namen van Joden die weggevoerd zijn naar Westerbork.