Lopend onderzoek

Deze studie onderzoekt en analyseert sociale reacties op de Nederlandse voedselcrisis in de periode 1944-1946.

Still van de film 'Honger' van Rudi Hornecker, een documentaire over de Hongerwinter in Nederland.

Onderzoeker: Ingrid de Zwarte
Promotor(en): Prof. dr. Peter Romijn, dr. Ralf Futselaar
Looptijd: 2013-2017
Beoogde publicatie: proefschrift
Samenwerkingsverband: Universiteit van Amsterdam (Instituut voor Cultuur en Geschiedenis)

Meer informatie: 

De Nederlandse voedselcrisis – bekend als ‘de Hongerwinter’ – kent vrijwel iedere Nederlander: hongertochten, gaarkeukens, het eten van suikerbieten en tulpenbollen, hongeroedeem en oversterfte. Over de gevolgen en betekenis van deze voedselcrisis voor de Nederlandse samenleving is minder bekend. Hoe ging een modern land als Nederland om met een voedselcrisis? Welke keuzes maakten de overheid, instituties, buurten en individuen om met de honger en het gebrek om te gaan? Maar ook: hoe veranderde de verhoudingen tussen mannen, vrouwen en kinderen onder invloed van de voedselcrisis?

Dit onderzoek richt zich op de sociale gevolgen van de Nederlandse voedselcrisis in de periode 1944-1946. De belangrijkste deelthema’s die in dit onderzoek aan bod komen, zijn: de maatregelen van de instituties formeel verantwoordelijk voor de voedselvoorziening, de organisatie en effectiviteit van hulpverlening, uitingen van sociale zelforganisatie binnen de samenleving (bijv. lokale hulpacties en voedselprotesten) en reacties op huishoudelijk en individueel niveau – denk bijvoorbeeld aan de hongertochten. Tenslotte zal ook de veranderende huishoudelijke dynamiek tijdens de voedselcrisis worden geanalyseerd.

Aangezien de problemen met de voedselvoorziening niet spontaan waren opgelost met de bevrijding in mei 1945, beslaat deze studie de periode tussen de anticipatie op een mogelijke hongersnood in 1944 en de opheffing van de noodmaatregelingen in de loop van 1946.